Hμερίδα ΕΕΔΣΑ «Η νέα οδηγία – πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα απόβλητα»

Η Ελληνική Εταιρεία Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων διοργάνωσε ημερίδα με θέμα «Η νέα οδηγία – πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα απόβλητα». Η Ημερίδα πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 29 Μαϊου 2008, ώρα 18:00 – 20:00 στην αίθουσα «Λίλιαν Βουδούρη» της Ακαδημίας Θρακικής Τέχνης και Παράδοσης στην Ξάνθη (Οδυσσέα Ανδρούτσου και 12 Αποστόλων).

Η εκδήλωση πραγματοποιείται στα πλαίσια του προγράμματος "Ενημέρωση & Ευαισθητοποίηση του κοινού σε θέματα Διαχείρισης των Στερεών Αποβλήτων - Περιοχή δράσης Ξάνθη".

- Για την αφίσα της ημερίδας πατήστε εδώ.

Για την εισήγηση των Χ. Ντόντη και Κ. Κητή "Η νέα Οδηγία – πλαίσιο της ΕΕ για τα απόβλητα και οι επιπτώσεις της στην Ελλάδα" πατήστε εδώ

Τόσο από τις εισηγήσεις των ομιλητών όσο και από τη συζήτηση η οποία ακολούθησε διαπιστώθηκε ότι, πέρα από τις αναπόφευκτες νομοθετικές και διοικητικές αλλαγές οι οποίες πρέπει να γίνουν για την εναρμόνιση του ελληνικού δικαίου στην προτεινόμενη οδηγία - πλαίσιο, σημαντικότερες είναι οι αλλαγές οι οποίες πρέπει να συνελεσθούν στις υφιστάμενες πρακτικές και συστήματα διαχείρισης στερεών αποβλήτων στην Ελλάδα, με μεγαλύτερη από αυτές την προσαρμογή καταναλωτων, παραγωγών και διακινητών στις διαμορφούμενες συνθήκες. Η ταχεία μετάβαση της Ε.Ε. σε μια "Κοινωνία της Ανακύκλωσης" η οποία έχει ως στόχο την ελαχιστοποίηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων οι οποίες σχετίζονται με την παραγωγή και την κατανάλωση των φυσικών πόρων, σε μια λογική Ανάλυσης Κύκλου Ζωής και θέσπισης προτύπων, δημιουργεί μεγάλες απαιτήσεις σε όλες τις βαθμίδες της διαχείρισης στερεών αποβλήτων, από τον εθνικό και περιφερειακό σχεδιασμό έως το επίπεδο των πολιτών - χρηστών των υπηρεσιών διαχείρισης στερεών αποβλήτων. Για την επίτευξη των στόχων απαιτείται να δοθεί, μεταξύ άλλων, έμφαση στην εκπαίδευση της νέας γενιάς, όπως κατέδειξε και η διοργάνωση και υλοποίηση της δράσης εθελοντισμού για τη συλλογή αποβλήτων ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού από σχολεία της Ξάνθης, σε συνεργασία με το Τμήμα Καθαριότητας του Δ. Ξάνθης και τη Διεύθυνση Β'Βάθμιας Εκπαίδευσης Νομού Ξάνθης, στις 15 Μαϊου 2008.

Στο πρώτο μέρος της ημερίδας, το χαιρετισμό του απεύθυνε ο πρόεδρος της ΕΕΔΣΑ Δρ. Κωνσταντίνος Αραβώσης, ο οποίος έκανε και μια σύντομη παρουσίαση του προγράμματος "Ενημέρωση - Ευαισθητοποίηση του κοινού σε θέματα διαχείρισης στερεών αποβλήτων - περιοχή δράσης Ξάνθη". Εν συνεχεία, ο κ. Μπαζούκης Ευάγγελος, MSE Ηλεκτρολόγος Μηχανικός και Μηχανικός Υπολογιστών και στέλεχος της Διεύθυνσης Β' Βάθμιας Εκπαίδευσης Νομού Ξάνθης, παρουσίασε την εθελλοντική δράση συλλογής αποβλήτων ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού από σχολεία της Ξάνθης, η οποία πραγματοποιήθηκε στις 15 Μαϊου 2008. Ο κ. Μπαζούκης διαπίστωσε την μεγάλη επιτυχία διοργάνωσης της δράσης, τόσο αναφορικά με τις συλλεγόμενες ποσότητες, όσο και με την κινητοποίηση των μαθητών και του διδακτικού προσωπικού και παράλληλα εξέφρασε την άποψη ότι παρόμοιες δράσεις πρέπει να διοργανώνονται συχνότερα για τη μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση της νέας γενιάς σε θέματα διαχείρισης στερεών αποβλήτων.

Στο δεύτερο μέρος της ημερίδας, το λόγο πήραν οι συνεργάτες της ΕΕΔΣΑ για την υλοποίηση του συγκεκριμένου προγράμματος στην περιοχή, κκ. Κητής Κωνσταντίνος και Ντόντης Χρήστος, οι οποίοι παρουσίασαν και ανέλυσαν την προτεινόμενη οδηγία - πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα απόβλητα και τις επιπτώσεις της σε εθνικό και τοπικό επίπεδο.
Συγκεκριμένα, ο κ. Κ. Κητής, στην εισαγωγή της παρουσίασης του, ασχολήθηκε με την ιστορική εξέλιξη των οδηγιών της Ε.Ε. για τα απόβλητα έως και την τρέχουσα ισχύουσα οδηγία, ενώ στη συνέχεια πραγματοποιήθηκε η ανάλυση των βασικών σημείων της πρότασης για τη νέα οδηγία, στα ευρύτερα πλαίσια της Θεματικής Στρατηγικής της Ε.Ε. για την πρόληψη και την ανακύκλωση των αποβλήτων. Έμφαση δόθηκε στο πεδίο εφαρμογής της προτεινόμενης οδηγίας, με την ενσωμάτωση ορισμένων οδηγίων (π.χ. επικίνδυνα απόβλητα) και την κατάργηση άλλων (π.χ. της οδηγίας περί διάθεσης χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων). Στη συνέχεια αναλύθηκαν οι διατάξεις αναφορικά με τον αποχαρακτηρισμό αποβλήτων τα οποία ανήκουν σε επιλεγμένες κατηγορίες ο οποίος έχει ως στόχο την ρύθμιση της αντίστοιχης αγοράς και την εξάλειψη των γραφειοκρατικών εμποδίων, πάντα όμως εντός αυστηρών νομοθετικών και περιβαλλοντικών προτύπων για το τελικό προϊόν, έτσι ώστε να ελαχιστοποιηθούν οι κίνδυνοι για το περιβάλλον και τη δημόσια υγεία. Επίσης αναφέρθηκε ο ρόλος της ανακύκλωσης, της ανάκτησης και της διάθεσης στα ολοκληρωμένα συστήματα διαχείρισης στερεών αποβλήτων, υπό το πρίσμα της αποσαφήνισης των ορισμών τους, της περαιτέρω ενίσχυσης της Διαλογής στην Πηγή αλλά και τις υποχρεώσεις εκπόνησης προγραμμάτων πρόληψης δημιουργίας αποβλήτων σε εθνικό επίπεδο και τη θέσπιση συγκεκριμένων ποσοτικών και ποιοτικών στόχων. Τέλος, έγινε αναφορά και στη θέσπιση στοιχειωδών προτύπων για τις δραστηριότητες επεξεργασίας των στερεών αποβλήτων, λαμβάνοντας υπόψη και τις βέλτιστες διαθέσιμες τεχνικές, όπως προβλέπεται από την προτεινόμενη οδηγία.

Ο κ. Χ. Ντόντης, αφού στο εισαγωγικό μέρος της παρουσίασης του πραγματοποίησε εκτενή αναφορά στην υφιστάμενη εθνική νομοθεσία για τα στερεά απόβλητα, επικεντρώθηκε στις επιπτώσεις της προτεινόμενης οδηγίας - πλαίσιο σε εθνικό και τοπικό επίπεδο δίνοντας έμφαση στους τομείς της πρόληψης παραγωγής αποβλήτων, στην ανάκτηση και τη διάθεση των αποβλήτων, στις επιπτώσεις οι οποίες απορρέουν από την υποχρέωση της διαλογής στην πηγή (ΔσΠ) των βιολογικών αποβλήτων, στη θέσπιση συγκεκριμένων προτύπων καθώς και διαδικασιών αποχαρακτηρισμού αποβλήτων, ενώ τέλος παρουσιάστηκαν αναλυτικά οι αλλαγές οι οποίες πρέπει να γίνουν στην ελληνική νομοθεσία έτσι ώστε αυτή να εναρμονιστεί με την προτεινόμενη οδηγία - πλαίσιο. Ειδικότερα, αναλύθηκαν οι επιπτώσεις της ενίσχυσης του ρόλου της πρόληψης παραγωγής αποβλήτων στα πλαίσια των ολοκληρωμένων σχεδίων διαχείρισης στερεών αποβλήτων, ιδιαίτερα από τη σκοπιά της διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού. Διαπιστώθηκε ότι η υφιστάμενη κατάσταση διαχείρισης αποβλήτων στην Ελλάδα είναι προσανατολισμένη περισσότερο προς τις χαμηλότερες βαθμίδες της ιεραρχίας (εδαφική διάθεση) παρά προς τις υψηλότερες (πρόληψη παραγωγής) και τονίστηκε η αναγκαιότητα ευαισθητοποίησης των καταναλωτών, των παραγωγών και των διακινητών των προϊόντων για την επίτευξη των στόχων - προκλήσεων της πρόληψης παραγωγής αποβλήτων. Αναφορικά με την ανάκτηση και την ανακύκλωση των αποβλήτων σημειώθηκε ότι, οι υποχρεώσεις οι οποίες απορρέουν από την προτεινόμενη οδηγία με τη θέσπιση κριτηρίων, προτύπων και αυστηρότερων περιβαλλοντικών στόχων, στα πλαίσια Ανάλυσης Κύκλου Ζωής, είναι πιθανόν να οδηγήσουν σε αύξηση του υφιστάμενου κόστους διαχείρισης των στερεών αποβλήτων στην Ελλάδα, ενώ έγινε ιδιαίτερη αναφορά στα βιολογικά απόβλητα, η υποχρεωτική χωριστή συλλογή των οποίων συνεπάγεται όχι μόνο τη δημιουργία των κατάλληλων υποδομών συλλογής και επεξεργασίας αλλά και την εκπαίδευση των πολιτών - χρηστών. Εν συνεχεία, έγινε αναφορά στις νέες συνθήκες οι οποίες δημιουργούνται στις αγορές από τον αποχαρακτηρισμό των αποβλήτων ορισμένων κατηγοριών και την εισαγωγή τους στην αγορά ως νέων προϊόντων, και διατυπώθηκε η άποψη ότι η συγκεκριμένη αγορά, μπορεί κάτω από ορισμένες προϋποθέσεις να αναπτυχθεί ιδιαιτέρως και να προσφέρει νέες θέσεις εργασίας. Η παρουσίαση έκλεισε με τις αναμενόμενες επιπτώσεις από τη θέσπιση προτύπων στη διαχείριση στερεών αποβλήτων, η οποία αναμένεται να προκαλέσει δυσκολίες προσαρμογής σε χώρες οι οποίες βρίσκονται στα χαμηλά επίπεδα της ιεραρχίας διαχείρισης των αποβλήτων, όπως είναι η Ελλάδα.

Θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε τόσο τους προσκεκλημένους ομιλητές οι οποίοι μας τίμησαν με την παρουσία τους, όσο και τους συμμετέχοντες οι οποίοι με τα καίρια ερωτήματα και τις τοποθετήσεις τους βοήθησαν στην επιτυχή διεξαγωγή της ημερίδας και την εξαγωγή σημαντικών συμπερασμάτων.