Ποσότητες Επικίνδυνων Αποβλήτων

Τα επικίνδυνα απόβλητα αποτελούν το 1% της συνολικά παραγόμενης ποσότητας αποβλήτων στην Ευρωπαϊκοί Ένωση. Στην Ελλάδα παράγονται περίπου 290.000 τόνοι στερεών Ε.Α και ιλύων, ετησίως. Οι βιομηχανίες μεσαίας και μεγάλης δυναμικότητας, διαθέτουν κατάλληλα διαμορφωμένους χώρους για την προκαταρκτική αποθήκευση των αποβλήτων αυτών, μετά από τη χορήγηση σχετικής άδειας από την οικεία Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση. Επιπλέον, υφίστανται σχετικά μικρές και εν μέρει διάσπαρτες ποσότητες Ε.Α. που είναι εναποθηκευμένες σε χώρους που δεν πληρούν τους απαιτούμενους όρους και προϋποθέσεις. Με βάση τις επισημάνσεις αυτές και λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι τα Ε.Α. είναι συνδεδεμένα με ενδεχόμενους κινδύνους για τη δημόσια υγεία και το περιβάλλον, επιβάλλεται η λήψη άμεσων και αποτελεσματικών μέτρων για την ασφαλή διαχείρισή τους. Τα μέτρα αυτά πρέπει να περιλαμβάνουν την ίδρυση και λειτουργία κεντρικών εγκαταστάσεων, με ανάλογο αριθμό μονάδων συλλογής και μεταφόρτωσης Ε.Α., για να εξασφαλισθεί μία οικονομικά βιώσιμη και περιβαλλοντικά αποδεκτή διαχείριση τους (επεξεργασία και τελική διάθεση).

Στον Πίνακα 1 παρουσιάζονται οι ποσότητες των Ε.Α. που παράχθηκαν από βιομηχανικές δραστηριότητες κατά τα έτη 1998, 1999 και 2000 αντίστοιχα (Πηγή: ΥΠΕΧΩΔΕ, Τμήμα Στερεών Αποβλήτων).

Η συνολική ποσότητα των παραγόμενων Ε.Α ήταν 288.385, 287.682 και 287.039 τόνοι αντίστοιχα. Η παραγόμενη ποσότητα των Ε.Α. προέρχεται από τη λειτουργία 19 βιομηχανικών κλάδων, οι οποίοι είναι οι εξής: Διύλιση πετρελαίου, άντληση πετρελαίου, άλλες δραστηριότητες παραγωγής πετρελαιοειδών καταλοίπων, αναγέννηση χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων, παραγωγή λιπασμάτων, χάλυβα, σιδηρονικελίου, αλουμινίου, αμιαντοτσιμέντου, υπεροξειδίου του μαγγανίου, επιφανειακή κατεργασία μετάλλων, παραγωγή ηλεκτρικών στηλών και συσσωρευτών μολύβδου, ανακύκλωση συσσωρευτών μολύβδου, βυρσοδεψεία, βαφεία – φινιριστήρια, παραγωγή χημικών προϊόντων, τεχνητών ινών, τεχνητής ξυλείας – ρητινών – συνθετικών υλών καθώς και παραγωγή και συσκευασία γεωργικών φαρμάκων. Από τους κλάδους αυτούς, υπάρχουν ορισμένοι υψηλής παραγωγικότητας (πρωτογενούς μεταλλουργίας, διύλισης αργού πετρελαίου, άλλες δραστηριότητες παραγωγής πετρελαιοειδών καταλοίπων, παραγωγής λιπασμάτων, παραγωγής χημικών προϊόντων) με συνολικό αριθμό μονάδων περίπου 20, οι οποίες είναι υπεύθυνες για την παραγωγή του 90% κατά βάρος της συνολικής ποσότητας των Ε.Α.

Οι άλλοι βιομηχανικοί κλάδοι παράγουν το υπόλοιπο 10 % κατά βάρος των Ε.Α.. Πρόκειται για κλάδους που χαρακτηρίζονται από πολύ μεγάλο αριθμό βιομηχανικών μονάδων μικρού και μεσαίου μεγέθους, καθώς και βιοτεχνικών και μικρές παραγόμενες ποσότητες ανά μονάδα (βυρσοδεψεία, μονάδες επιφανειακής κατεργασίας μετάλλων, βαφεία - φινιριστήρια, μονάδες παραγωγής - συσκευασίας γεωργικών φαρμάκων κλπ).

Επίσης, Ε.Α. παράγονται και από τα ναυπηγεία από τα οποία κατά το έτος 2000 παρήχθησαν περίπου 8.000 τόνοι αποβλήτων.

Με βάση την παραπάνω περιγραφή φαίνεται ότι το μεγαλύτερο ποσοστό των Ε.Α. παράγονται από μικρό αριθμό βιομηχανικών μονάδων που αντιστοιχούν σε συγκεκριμένους κλάδους, ενώ πολύ χαμηλό ποσοστό οφείλεται στην παραγωγή μικρών ποσοτήτων από πολλές διαφορετικές βιομηχανικές πηγές.

Με βάση στοιχεία που είναι διαθέσιμα για το 1988 (Πηγή: ΥΠΕΧΩΔΕ, Τμήμα Στερεών Αποβλήτων) η συνολική παραγωγή Ε.Α. για το έτος αυτό ήταν περίπου 340. 000 τόνοι. Η μείωση αυτή μέσα στο χρονικό διάστημα της δεκαετίας, οφείλεται στα εξής:

• πολλές μονάδες τόσο μικρού όσο και μεγάλου μεγέθους (παραγωγής χάλυβα, ανοξείδωτου χάλυβα, λιπασμάτων, επεξεργασίας μετάλλων, επεξεργασίας δέρματος, βαφής και φινιρίσματος υφασμάτων, παραγωγής ηλεκτρικών στηλών και συσσωρευτών) έχουν αναστείλει τη λειτουργία τους
• βιομηχανικές μονάδες κυρίως μεγάλης δυναμικότητας που ανήκουν στους βιομηχανικούς κλάδους που είναι υπεύθυνοι για την παραγωγή του μεγαλύτερου ποσοστού των συνολικά παραγόμενων αποβλήτων έχουν εκσυγχρονίσει την τεχνολογία που χρησιμοποιούν (χρήση καθαρών τεχνολογιών) ενώ άλλες εφαρμόζουν έστω και σε περιορισμένη προς το παρόν κλίμακα, τεχνικές προεπεξεργασίας/ αξιοποίησης των Ε.Α. που παράγουν.

Στο σημείο αυτό τονίζεται ότι στην ετήσια παραγόμενη ποσότητα Ε.Α στην Ελλάδα δεν συμπεριλαμβάνονται οι 65.000 - 70.000 Χ.Ο καθώς και οι περίπου 18.000 τόνοι παλαιών συσσωρευτών μολύβδου που παράγονται ανά έτος στη χώρα.

Υφίστανται και άλλες κατηγορίες Ε.Α., η εικόνα των οποίων σχετικά με τις παραγόμενες ποσότητες διαφοροποιείται ανά κατηγορία. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι οι ποσότητες των PCBs παρουσιάζουν μείωση ενώ αντίθετα οι μικρές ποσότητες επικινδύνων αποβλήτων (ΜΠΕΑ) στα αστικά απόβλητα αυξάνονται συνεχώς. Το τελευταίο γεγονός οφείλεται κυρίως στην αύξηση του βιοτικού επιπέδου, την αλλαγή των καταναλωτικών προτύπων και συνηθειών κλπ.

Πίνακας 1: Παραγωγή Ε.Α. στην Ελλάδα για το έτη 1998, 1999, 2000

Βιομηχανική Δραστηριότητα	Κατηγορία Ε.Α.	Ποσότητα στερεών αποβλήτων και ιλύων (τόνοι)
Βιομηχανική Δραστηριότητα	Κατηγορία Ε.Α.	1998	1999	2000
Διύλιση πετρελαίου	Πετρελαιοειδείς ιλύες (επεξεργασία υγρών αποβλήτων-ελαιοδιαχωρισμός, κατάλοιπα δεξαμενών)	20.810	24.000	23.840
	Ιλύες τετρααιθυλιούχου μολύβδου από τις δεξαμενές καυσίμων	37	50	50
	Μολυβδούχες ιλύες	13
	Πετρελαιοειδείς ιλύες	2.201
	Πετρελαιοειδείς ιλύες με βαρέα μέταλλα	1.090
	Διαχωρισμός μίγματος νερού / πετρελαίου		400
	Ιλύες μονάδας διμερισμού των διυλιστηρίων			160
	Εξαντλημένος καταλύτης μονάδας			865
Άντληση πετρελαίου από κοιτάσματα	Ιλύες από τον ελαιοδιαχωρισμό των υγρών αποβλήτων	500	500	500
Ναυπηγεία	Πετρελαιοειδείς ιλύες από την επεξεργασία ερμάτων και slops	1.000	1.000	2.163
	Ξέσματα από τον καθαρισμό των μεταλλικών επιφανειών των πλοίων και χρησιμοποιημένο υλικό αμμοβολής	16.500	13.781	6.231
Άλλες δραστηριότητες παραγωγής πετρελαιοειδών καταλοίπων	Πετρελαιοειδείς ιλύες	10.000	10.000	10.000
Αναγέννηση χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων	Όξινες ιλύες	4.800	4.800	4.800
Παραγωγή λιπασμάτων	Ιλύες από την επεξεργασία υγρών αποβλήτων	85.000	85.000	85.000
Απόβλητα παραγωγής, διαμόρφωσης, προμήθειας και χρήσης (ΠΔΠΧ) λιπών, λιπαντικών, σαπουνιών, απολυμαντικών και καλλυντικών	Καλλυντικά που η ημερομηνία χρήσης έχει λήξει	87
Απόβλητα ΠΔΠΧ βασικών οργανικών ουσιών	Ιλύες από ανάκτηση διαλυτών		141
Χαλυβουργία	Ιλύες οξειδίων του σιδήρου Ιλύες από την επεξεργασία αποβλήτων επικασσιτέρωσης/αποξείδωσης κλπ	10.300	10.300	10.300
	Σκόνη σακκόφιλτρων	13.400	13.400	13.400
Παραγωγή σιδηρονικελίου	Σκωρία από τον εμπλουτισμό του σιδηρονικελίου	69556	71.413	77.485
	Σκόνη σακκόφιλτρων	300	300	300
Παραγωγή αλουμινίου	Εξαντλημένες επενδύσεις λεκανών ηλεκτρόλυσης αλουμινίου	10.000	10.000	10.000
	Ιλύες από επεξεργασία υγρών αποβλήτων	100	100	100
Παραγωγή αμιαντοτσιμέντου	Ιλύες από επεξεργασία υγρών αποβλήτων	900	900	900
Παραγωγή υπεροξειδίου του μαγγανίου	Ιλύες από επεξεργασία υγρών αποβλήτων	15.000	15.000	15.000
Επιφανειακή επεξεργασία μετάλλων	Ιλύες από επεξεργασία υγρών αποβλήτων	1.973	1.973	1.973
Απόβλητα από οργανικές χημικές διεργασίες	Διάφορα οργανικά χημικά και απόβλητα εργαστηρίων	42	30	16
Απόβλητα που περιέχουν βαρέα μέταλλα	Εξαντλημένοι καταλύτες Απόβλητα που περιέχουν άλλα βαρέα μέταλλα		288	202
Παραγωγή συσσωρευτών μολύβδου και ηλεκτρικών στηλών	Στερεά απόβλητα από την παραγωγική διαδικασία Ιλύες από την επεξεργασία υγρών αποβλήτων	500	500	500
Ανακύκλωση συσσωρευτών μολύβδου	Ιλύες από την επεξεργασία υγρών αποβλήτων	400	400	400
Βυρσοδεψία	Ιλύες από την επεξεργασία υγρών αποβλήτων	3.148	3.148	3.148
Βαφεία – φινιριστήρια	Ιλύες από την επεξεργασία υγρών αποβλήτων	5.185	5.185	5.185
Παραγωγή χημικών προϊόντων (χλώριο/καυστική σόδα, PVC, κλπ)	Ιλύες επεξεργασίας υγρών αποβλήτων	3.000	3.000	3.000
Παραγωγή τεχνητών ινών	Ιλύες	2.000	2.000	2.000
Παραγωγή τεχνητής ξυλείας –ρητινών-συνθετικών υλών	Ιλύες	8.800	8.800	8.800
Βιομηχανίες γεωργικών φαρμάκων (κυρίως συσκευασία)	Κατεστραμμένες παρτίδες Συσκευασίες γεωργικών φαρμάκων Ληγμένα φυτοφάρμακα και συσκευασίες	500	531	500
PCBs / PCTs	Μετασχηματιστές και πυκνωτές με PCB / PCT	60	62	63
Απόβλητα άλατα και διαλύματα τους	Άλατα και διαλύματα που περιέχουν κυανιούχα		235	21
Απόβλητα όξινα διαλύματα	Απόβλητα μη προδιαγραφόμενα άλλως		36
Υγρά απόβλητα και λάσπες	Αλκάλια μη προδιαγραφόμενα άλλως		27
Απόβλητα από τη θερμική μεταλλουργία μολύβδου	Τέφρες μολύβδου		260
Γαλακτώματα	Γαλακτώματα			18
Απόβλητα από χημικές διεργασίες αλογόνων	Απόβλητα που περιέχουν αμίαντο από ηλεκτρόλυση			15
ΣΥΝΟΛΟ		287.202	287.560	286.935

Ποσότητες Επικίνδυνων Αποβλήτων

ΣΥΝΟΛΟ

287.560

286.935